Asıl ismi: Ricardo Eliezer Neftalí Reyes Basoalto
12 Temmuz 1904 Parral, Şili - 23 Eylül 1973 Santiago
Şilili yazar ve şair.


Şili'de demiryolu işçisi bir baba ve öğretmen bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesini çok küçükken kaybetti. 13 yaşındayken yerel "La Mañana" gazetesindeki bazı makalelerle katkıda bulunmaya başladı. 1920'de "Selva Austral" isimli edebiyat dergisinde "Pablo Neruda" adıyla yazmaya başladı. Şair, bu takma ismi Çek şair Jan Neruda'da anısına seçmişti. Daha sonra bu isim yasal adı olarak kalmıştır. İlk kitabı Crepusculario 1923 yılında yayınladı. Sonraki sene şairin en tanınmış ve pek çok dile çevrilmiş olan eserlerinden Yirmi Aşk Şiiri ve Umutsuz Bir Şarkı(Veinte poemas de amor y una cancion desesperada) basıldı. Edebi çalışmalarına devam ederken, bir yandan da Santiago'daki Şili Üniversitesi'nde Fransızca ve pedagoji okudu. 1927-1935 arası hükümetin elçisi oldu ve Burma, Seylan, Java, Singapur, Buenos Aires, Barselona ve Madrid'te görev yaptı. Bu dönemde yazdığı şiirler ezoterik sürrealist şiir kitabı "Residencia en la tierra" (1933)da toplanmıştır.

İspanya İç Savaşı ve García Lorca'nın ölümü onu çok etkiledi ve önce İspanya sonra da Fransa'da Cumhuriyetçi harekete katılmasına neden oldu. Bu sırada şiirlerini topladığı Kalbimdeki İspanya (España en el Corazón (1937)) üzerine çalışmaya başladı. Kalbimdeki İspanya iç savaş sırasında cephede basılması açısından önemlidir. Aynı yıl ülkesine dönen Neruda'nın daha sonraki eserlerini siyasi ve sosyal konular üzerine oluşturmuştur.

1939'da Paris'te İspanyol göçmenler için konsolosluk görevine getirildi. Meksika'daki konsolosluk görevi sırasında Canto General de Chile'yi yazdı. Bu eserde bütün Güney Amerika kıtasının doğası, insanları ve tarihi yazgısı epik şiir şeklinde anlatılmaktadır. Eser, 1950'de Meksika'da basılırken, Şili'de de el altından yayınlandı. Yaklaşık 250 şiirin yer aldığı eser, on kadar dile çevrildi ve bu çeviriler yüzünden Neruda elçilik yaptığı ülkelerde zorluklar yaşadı.

1943'te Şili'ye dönen Neruda, 1945'te senatör seçildi ve Şili Komünist Partisi'ne katıldı. 1947'de Başkan González Videla'nın grevdeki madencilere yönelik baskıcı protestolarını protesto ettiği için, 2 yıl boyunca kendi ülkesinde kaçak yaşadı. 1949'da yurt dışına çıktı ve 1952'ye kadar çeşitli ülkelerde bulundu. Bu dönemde yazdığı eserler politik aktivitelerinin damgasını taşır. Örneğin Las Uvas y el Viento (1954) Neruda'nın sürgündeki günlüğü gibidir.

Yaşamı boyunca güçlü siyasi duruşuyla tanınan Neruda, ülkesindeki ve İspanya'daki faşizme karşı durmuştur. 1970 yılında Şili başkanlığına aday gösterilmiş, ancak daha sonra başkan seçilen Salvador Allende'yi desteklemiştir. Allende seçilince Neruda'yı Şili'nin Fransa elçisi olarak görevlendirdi. 1971 yılında edebiyat dalında Nobel Ödülü aldı. 1972 yılında sağlık sorunları nedeniyle elçilik görevini bırakarak Şili'ye döndü. 24 Eylül 1973'de kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.

Kendisi Nazım Hikmet adına Barış Ödülü almıştır.Bir kongrede Nazım Hikmet ile ilgili 'Onun(Nazım Hikmet'in)yanında biz şair bile olamayız' diyerek Nazım Hikmet'i övmüştür.
 
UYANSIN ODUNCU
(Seçme)

Söken şafaklar için barış olsun,

Köprü için, şarap için barış!

Toprak ve sevgilerle

Eski türküyü yoğurarak,

Kanımda dolaşan,

Ve beni coşturan,

Alfabeye barış olsun!

Karnımızın acıktığı

Sabahta,

Kent için barış olsun!

Ve kökler ırmağı

Missisipi için barış!

Kardaşımın gömleği için barış,

Rüzgarın damgasını vurduğu;

Kitap için barış olsun!

Ve Broklayn’ın kara demiriyle

Ölenlerin küllerine barış olsun!

Ve ev ev ışık gibi dolaşan

Postacıya selam,

Sadece Rozar’i yazabilen

Sağ elim için barış olsun!

Taş gibi duran,

Savaşçı Bolivya’lıya barış!

Ve de evlenesin diye barış.

Biyo-Biyo’nun bütün bıçkıevlerine

Barış olsun!

Ve en tatlı eşyası üzerinde

İşlenmiş bir yüreğin bulunduğu

Viyoming’in küçük müzesi için

Barış olsun!

Fırıncı ve sevdaları için barış;

Un için

Ve doğacak tüm buğdaylar için barış olsun!

Çayır çimen arayan bütün aşklar için,

Ve bütün yaşayanlar için;

Bütün sular, bütün topraklar için

Barış olsun!


(Seçme)

İşte bunun için,

Hey Arkansas’lı kız

Ve sen West-Point’in yaldızlı gençliği

Ya da sen Detroit’li mekanisyen

Hele sizler eski Orlean hamalları

Sizlere hitap ediyorum

Kulağınızı dört açın ve dinleyin

Bu yüce insanlık dünyasını:

Sizinle konuşan,

Ne bir Stat-Deportman’lı kibar bir kişi

Ne de korkunç bir çelik senyörüdür

Güney Amerika’nın en ucunda

Bir Patagonya demiryolcusunun oğlu,

Bir ozandır konuşan!

Ant dağlarının havası gibi Amerikalı

Ve bugün işkencenin ve tasanın hüküm sürdüğü

Bakır ve petrolün usul usul

Yabancı krallar için altına dönüştüğü

Vatanından uzak ve kaçak

Sen bir elinde altın,

Diğerinde bomba tutan bir put değilsin!

Ne isem, ne olmuşsam osun

Yani en temiz Amerikalı

Yeraltı kardeşliğinin

Yolların ve sokakların basit insanı

Kardeşin Juan,

Kardeşin John gibi satar pabuçlarını

Kız kardeşin Juana,

Yeğenin Jane gibi patates soyar

Kanım madenci ve denizcidir,

Sizin Peter gibi. Ve Broklayn’ın kara demiriyle

Ölenlerin küllerine barış olsun!

Ve ev ev ışık gibi dolaşan

Postacıya selam,

Sadece Rozar’i yazabilen

Sağ elim için barış olsun!

Taş gibi duran,

Savaşçı Bolivya’lıya barış!

Ve de evlenesin diye barış.

Biyo-Biyo’nun bütün bıçkıevlerine

Barış olsun!

Ve en tatlı eşyası üzerinde

İşlenmiş bir yüreğin bulunduğu

Viyoming’in küçük müzesi için

Barış olsun!

Fırıncı ve sevdaları için barış;

Un için

Ve doğacak tüm buğdaylar için barış olsun!

Çayır çimen arayan bütün aşklar için,

Ve bütün yaşayanlar için;

Bütün sular, bütün topraklar için

Barış olsun!


Pablo NERUDA


masumane

0 yorum: